Premier w Wieluniu: Rok szkolny 2026/27 ma być czasem szacunku i pamięci. Co to oznacza dla uczniów?

Inauguracja roku szkolnego w cieniu historycznej rocznicy

Pierwszego września, w dniu który na zawsze pozostanie symbolem tragicznego początku II wojny światowej, Premier Donald Tusk wziął udział w uroczystym rozpoczęciu roku szkolnego 2026/27 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. To nie był przypadkowy wybór miejsca – to właśnie na to uśpione, bezbronne miasto spadły pierwsze bomby, które pogrążyły Europę w najkrwawszym konflikcie w historii. W swoim wystąpieniu szef rządu podkreślił, że 1 września to data łącząca dwa skrajne doświadczenia: radość nowego początku i gorycz pamięci o ofiarach. Ta symbolika miała być dla uczniów i nauczycieli punktem wyjścia do refleksji nad tym, jak ważne są dziś postawy, które budują wspólnotę, a nie ją niszczą.

Premier nie ograniczył się jednak tylko do symbolicznych gestów. Zanim wygłosił przemówienie, zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał z dwojgiem świadków tamtych wydarzeń – Panią Anielą i Panem Eugeniuszem, którzy jako dzieci widzieli niemieckie naloty na swoje miasto. Te rozmowy, jak podkreślano, nadały całej uroczystości niezwykle osobisty wymiar. Dla mieszkańców Jeleniej Góry i całego regionu to ważny sygnał, że pamięć o historii nie jest abstrakcyjnym obowiązkiem, ale żywą lekcją, którą można przekazać najmłodszym pokoleniom.

Wieleń – symbol zniszczenia, który zobowiązuje

Atak na Wieluń, dokonany przez Luftwaffe we wczesnych godzinach porannych 1 września 1939 roku, uznawany jest za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej. Niemieckie bomby pochłonęły życie co najmniej 1200 osób, a samo centrum miasta zostało zniszczone w 90 procentach. Choć w powszechnej świadomości to ostrzał Westerplatte uchodzi za pierwszy akt wojny, to właśnie Wieluń – miasto bez znaczenia militarnego, za to z ogromną liczbą cywilów – pokazuje prawdziwe oblicze agresji. Premier Tusk zaznaczył, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma znaczenie drugorzędne. Najważniejsza jest pamięć o tym, do czego prowadzi nienawiść i pogarda.

Wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, trzeba pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

To przesłanie nabiera szczególnego znaczenia w kontekście współczesnych zagrożeń. Premier zwrócił uwagę, że pamięć o historii to nie tylko znajomość dat i faktów, ale przede wszystkim moralny kompas, który pozwala odróżniać dobro od zła. Dla młodych ludzi, którzy nie doświadczyli wojennych dramatów, ta lekcja jest jednak trudniejsza – muszą ją zrozumieć, a nie przeżyć. Dlatego tak ważne jest, by szkoły – nie tylko w Wieluniu, ale w całej Polsce – były przestrzenią, w której te wartości są pielęgnowane każdego dnia, a nie tylko od święta.

Wrażliwość i szacunek – nowy etos szkolny

W swoim przemówieniu Premier Donald Tusk zwrócił się bezpośrednio do uczniów, prosząc ich o wzajemny szacunek, respektowanie odmiennych opinii i reagowanie na przemoc. Podkreślił, że to, jak młodzi ludzie traktują swoich rówieśników, ma ogromne znaczenie – nie tylko dla atmosfery w szkole, ale dla całego społeczeństwa. W czasach, gdy w polskich szkołach coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, również o podłożu narodowościowym, apel premiera brzmi wyjątkowo aktualnie. Szef rządu nie unikał trudnych tematów, mówiąc wprost, że nienawiść i agresja prowadzą wyłącznie do zła.

Dzisiaj, 1 września, w każdej polskiej szkole powinniśmy pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą wyłącznie do zła. To, w jaki sposób traktujecie swoich rówieśników, to, jak reagujecie na przemoc, na agresywną głupotę ma wielkie znaczenie.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaznaczył, że młode pokolenia nie są dziś narażone na dramaty, których doświadczali ich przodkowie, ale to właśnie od nich zależy, czy Polska pozostanie krajem wolnym i bezpiecznym. Ta odpowiedzialność zaczyna się od codziennych, pozornie małych decyzji – od pomocy słabszym, od odwagi, by stanąć po stronie ofiary, od umiejętności kulturalnej dyskusji, nawet gdy rozmówcy mają inne poglądy. W tym kontekście szczególnie ważne są słowa o tym, że uczniowie powinni szanować nauczycieli, ale też śmiało się z nimi spierać, gdy czują, że mają rację – to bowiem uczy krytycznego myślenia i dojrzałej postawy obywatelskiej.

Codzienne wybory młodych ludzi w Jeleniej Górze

Apel premiera o wrażliwość i szacunek nabiera konkretnego wymiaru także w naszym regionie. Jelenia Góra i okolice to społeczność, w której od lat funkcjonują szkoły z wielokulturowymi klasami, a także placówki integracyjne. To właśnie tu, na co dzień, młodzi ludzie mają okazję wcielać w życie wartości, o których mówił Donald Tusk. Czy wystarczająco często reagujemy na przemoc rówieśniczą? Czy pomagamy kolegom i koleżankom, którzy mają trudniejszą sytuację? To pytania, które warto zadać sobie na progu nowego roku szkolnego – zarówno w szkołach podstawowych, jak i średnich w Jeleniej Górze, Szklarskiej Porębie czy Kowarach.

Lokalne placówki, takie jak Szkoła Podstawowa nr 7 im. Adama Mickiewicza czy II Liceum Ogólnokształcące im. Czesława Miłosza, mogą stać się przykładem, że edukacja obywatelska to nie tylko lekcje wiedzy o społeczeństwie, ale przede wszystkim praktyka. Wprowadzenie do planów lekcji dodatkowych zajęć z empatii, organizowanie akcji charytatywnych, czy zwykła rozmowa na temat tolerancji – to wszystko buduje fundamenty, o których mówił premier. Dla rodziców z Jeleniej Góry to sygnał, że warto rozmawiać z dziećmi nie tylko o ocenach, ale o tym, jak spędzają czas w szkole i jakie relacje tam budują.

Rok szkolny pełen wyzwań – co przyniesie przyszłość?

Premier zakończył swoje wystąpienie apelem, który powinien stać się mottem całego roku szkolnego 2026/27. Poprosił uczniów, aby przynajmniej raz w tygodniu pomyśleli o tych, którzy potrzebują pomocy, i starali się im tę pomoc nieść. To najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego – lekcja, której nie da się zaliczyć na ocenę, ale która procentuje przez całe życie. W obliczu wyzwań, takich jak rosnąca agresja w sieci czy hejt, takie przesłanie jest niezwykle ważne.

Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy i postarajcie się im pomóc. To jest najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego.

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Choć inauguracja w Wieluniu miała charakter symboliczny, to jej przesłanie powinno wybrzmieć w każdej szkole w Polsce – od małych wiejskich placówek po wielkie miejskie kompleksy edukacyjne. W Jeleniej Górze, gdzie pamięć o historii jest żywa choćby dzięki lokalnym inicjatywom upamiętniającym ofiary wojny, ten apel może spotkać się ze szczególnym oddźwiękiem. Warto, aby nauczyciele i rodzice w naszym regionie wykorzystali ten moment do rozmowy z młodzieżą o wartościach, które są fundamentem wspólnoty. Bo to, czego nauczą się dziś uczniowie, zadecyduje o tym, jak będzie wyglądać Polska za kilkanaście lat.

Najważniejsze fakty z inauguracji roku szkolnego

• Donald Tusk zainaugurował rok szkolny 2026/27 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu – mieście, które było pierwszym celem niemieckich nalotów 1 września 1939 roku.
• Premier zapalił znicz przy pomniku ofiar września 1939 roku i rozmawiał ze świadkami bombardowania – Panią Anielą i Panem Eugeniuszem.
• W wyniku ataku na Wieluń zginęło co najmniej 1200 osób, a centrum miasta zostało zniszczone w 90 procentach.
• Premier zaapelował do uczniów o szacunek, reagowanie na przemoc i pomoc słabszym – jako codzienną lekcję wychowania obywatelskiego.
• Szef rządu podkreślił, że pamięć o wojnie powinna być moralnym kompasem dla kolejnych pokoleń.